المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
90
التنبيه والإشراف ( فارسي )
سياوخش پسر كيكاوس شاه بود كه ده سال شاهى كرد و شاپور پسر اشك شصت سال و گودرز پسر اشك ده سال ، بيژن پسر شاپور بيست و يك سال ، گودرز پسر بيژن نوزده سال ، نرسى پسر بيژن چهل سال ، هرمز پسر بيژن نوزده سال ، اردوان بزرگ دوازده سال ، خسرو پسر اردوان چهل سال ، بلاش پسر خسرو بيست و چهار سال و اردوان كوچك سيزده سال . اين جمله از ملوك الطوائفند كه بشمار آمدهاند و سالهاى پادشاهيشان معلوم است ، يازده شاه بودهاند كه دويست و شصت و هشت سال شاهى كردهاند . پادشاهانى نيز بودهاند كه نام و مدت شاهيشان معلوم نيست و در كتابهاى ايرانيان و ديگر كتب سرگذشت ملوك يادى از آنها نيست ، بسبب آنكه در آن روزگاران كار شاهى آشفته بود و كشمكشها و اختلافها و دسته بنديها بود و هر كس بر ناحيهاى چيره بود و هم بسبب عمل اردشير بابكان بود كه در آخر اين باب ياد خواهيم كرد . به نظر آنها كه باخبار ملوك گذشته علاقه دارند درست اينست كه مدت ملوك - الطوائف از پس كشته شدن داريوش كه دارا پسر دارا بود تا قيام اردشير پسر بابك پانصد و سيزده سال بوده است ، زيرا از اولين سال شاهى اسكندر پسر فيليپس مقدونى تا وقت حاضر كه سال سيصد و چهل و پنجم هجرى است يك هزار و دويست و شصت و هفت سال است . وقتى مدتى ميان سال 345 و 32 هجرى يعنى سال قتل يزدگرد پسر شهريار را كه سيصد و سيزده سال است با مدت پادشاهى ساسانيان كه چهار صد و سى و هفت سال بود از آن كم كنيم ، باقيمانده از هنگامى كه اسكندر ، داريوش يعنى دارا پسر دارا را كشت تا قيام اردشير پسر بابك پانصد و سيزده سال مىشود كه مدت شاهى ملوك الطوائف است . ما همهء آنچه را در اين باب گفتهاند بشرح و تفصيل در كتاب اخبار الزمان